Hendrik Johannes (H.J.) van der Weele (Middelburg, 1852 – Den Haag, 1930) was een Nederlandse schilder en tekenaar die wordt gerekend tot de tweede generatie van de Haagse School. Zijn werk kenmerkt zich door een warme, impressionistische toets en een oprechte belangstelling voor het landelijke leven. Met zijn voorstellingen van herders, boeren, schapen en heidelandschappen bouwde Van der Weele een oeuvre op dat zowel gevoelig als technisch verfijnd is.
Aanvankelijk werkte hij als ingenieur bij de spoorwegen, maar zijn roeping lag in de kunst. Hij volgde een opleiding aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag en kreeg les van onder meer Johannes Bosboom. Al snel ontwikkelde hij een stijl waarin licht, atmosfeer en het alledaagse plattelandsleven centraal stonden. Hij werkte veel in de omgeving van Ede, waar de heide, bossen en boerenerven hem blijvend inspireerden.
Van der Weele’s werk toont verwantschap met dat van Anton Mauve — eveneens een meester van het schaap in het landschap — maar is vaak wat losser van toets en warmer van kleur. Zijn schilderijen stralen een stille melancholie uit, een waardige rust waarin mens en natuur op harmonieuze wijze samenkomen. Schapenhoeders, akkerwerkers en kinderen in het veld zijn terugkerende motieven.
Hij exposeerde regelmatig en genoot in zijn tijd aanzienlijke waardering, zowel in Nederland als daarbuiten. Zijn werk bevindt zich onder meer in de collecties van het Rijksmuseum en het Gemeentemuseum Den Haag.
H.J. van der Weele liet een ingetogen, poëtisch oeuvre na dat een liefdevolle blik werpt op het Nederlandse landleven aan het einde van de 19e en het begin van de 20e eeuw. Zijn schilderijen vormen stille getuigen van een wereld waarin eenvoud, arbeid en natuur centraal stonden.
