Piet Esser (Willem Pieter Esser, Amsterdam, 9 maart 1914 – Amsterdam, 19 november 2004) was een Nederlandse beeldhouwer en medailleur die bekendstond om zijn evenwichtige, realistische stijl en zijn vakmanschap in portretkunst.

Opgeleid aan de Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam ontwikkelde Esser zich onder leiding van Jan Bronner, die hem leerde dat een goed beeld zowel structuur als karakter moet bezitten. Hij was een van de bekendste vertegenwoordigers van de zogenaamde Groep van de figuratieve abstractie (kortweg De Groep), die de menselijke figuur als centraal motief bleef koesteren in een tijd waarin de kunstwereld steeds abstracter werd.

Essers oeuvre omvat monumentale beelden, portretten en penningen, met een sterke nadruk op anatomie, expressie en verfijning. Hij maakte portretten van prominente figuren zoals koningin Juliana en Prins Bernhard, maar ook van schrijvers en wetenschappers, altijd met aandacht voor zowel uiterlijke gelijkenis als innerlijk karakter. Zijn beelden ademen een klassieke rust en beheersing, maar zijn nooit koud of afstandelijk – hij zocht juist naar de levendige spanning in houding en detail.

Een belangrijk deel van zijn loopbaan bracht Esser ook door als docent aan de Rijksakademie, waar hij generaties jonge beeldhouwers opleidde en zijn pleidooi voor ambachtelijkheid en vormbeheersing onvermoeibaar uitdroeg. Zijn invloed op de Nederlandse beeldhouwkunst reikt daarmee verder dan zijn eigen oeuvre.

Naast zijn beelden was Esser een vaardig medailleur. Hij zag de medaillekunst als een klein maar volwaardig beeldhouwwerk, waarin het verhaal op een intieme schaal moest worden verteld. Zijn medailles zijn geliefd om hun krachtige reliëf en subtiele modelé.

Piet Esser kreeg in zijn lange carrière veel officiële opdrachten, waaronder oorlogs- en verzetsmonumenten. Een bekend werk is het Nationaal Monument voor het Korps Rijdende Artillerie in ’t Harde. Zijn beelden staan in de openbare ruimte door heel Nederland, herkenbaar aan hun menselijke maat en zorgvuldige vormgeving.

Hoewel zijn stijl vaak werd getypeerd als behoudend in een eeuw van avant-garde, bleef hij altijd trouw aan zijn visie dat de menselijke figuur en het vakmanschap een blijvende kern van de beeldhouwkunst vormen. Daarmee liet hij een nalatenschap na van ingetogen maar krachtige beelden die nog steeds weten te raken.