Banten (Bantam) 1724

Francois Valentijn

€ 295

Inter-Antiquariaat Mefferdt & De Jonge

• A proposito di opere d'arte
  “De Stad Bantam”, uit François Valentijn’s “Oud en Nieuw Oost-Indien”, vervaardigd door Jan van Braam en uitgegeven te Dordrecht door Gerard onder de Linden in 1724-1726. Later met de hand gekleurd. Afm.: 40 x 31 cm. Bantam was rond 1600 de belangrijkste havenstad van Java. Het was de eerste haven van de Indische archipel die door Nederlanders werd aangedaan. De koning van Bantam genoot geen absolute macht; zowel met zijn regent als met de plaatselijke havenmeester diende hij rekening te houden. Bantam was een rijke stad met een belangrijke markt, die werd bezocht door handelaren uit India, Perzië en China. Bantam gold in het begin van de 17de eeuw als belangrijkste handelsstad van de Indonesische archipel. Hier werden alle mogelijke waren uit geheel Azië samengebracht. Nederlandse schepen deden in 1596 Bantam voor het eerst aan. De Portugezen hadden hier al jaren een vaste positie op de markt. Zij wilden de greep op deze stad niet prijsgeven aan de Nederlandse nieuwkomers. Voor de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) waren vooral de specerijen van belang, met name peper. Zij probeerde tevergeefs met haar vestiging een sleutelpositie te verkrijgen. De Engelsen verhinderen dit en ook de plaatselijke regent werkte de VOC tegen, uit vrees dat zij een te groot overwicht zou krijgen op de markt. De conflicten stapelden zich op en de compagnie besloot uit te wijken naar het naburige Jacarta, dat later Batavia zou worden. De stad moest daarmee zijn leidende positie afstaan en Batavia werd het economische centrum van de VOC in Azië. De verhouding tussen de VOC en de sultan van Bantam bleef gespannen, omdat hij de compagnie dwarsboomde in haar poging de markt te domineren. Gedurende de hele 17de eeuw laaiden telkens nieuwe conflicten op tussen de VOC en Bantam, waaruit de compagnie steeds als overwinnaar naar voren kwam. In 1756 kwam Bantam definitief onder gezag van de compagnie. François Valentijn (1666-1726) was een dominee, natuurvorser en schrijver die vooral bekend is om zijn “Oud en Nieuw Oost-Indien”, een geschiedenis van de Verenigde Oost-Indische Compagnie en haar activiteiten in Oost-Indië. Valentijn’s kaarten behoorden tot de meest nauwkeurige en grootschalige producties over Oost-Indië tot dan toe gepubliceerd. Als officier had Valentijn toegang tot VOC documenten die hij compileerde tot een bijzondere collectie kaarten. Valentijn’s werk is zo superieur aan eerdere kaarten dat de publicatie ervan, gezien het strenge geheimhoudingsbeleid van de VOC voor wat betreft cartografisch materiaal, uitzonderlijk is. Prijs: Euro 295,-  
• A proposito di opere artista

  François Valentijn (Dordrecht, 17 aprile 1666 – L'Aia, 6 agosto 1727) fu un ministro, storico e cronista olandese di eccezionale importanza per la conoscenza dell'Asia all'inizio del XVIII secolo. Fu inviato due volte in Oriente al servizio della Compagnia Olandese delle Indie Orientali (VOC), un'esperienza che costituì la base per la monumentale opera della sua vita, Oud en Nieuw Oost-Indiën (Vecchie e Nuove Indie Orientali).

  Dopo essere tornato nei Paesi Bassi, Valentijn si dedicò alla compilazione di quest'opera vasta e ineguagliabile, mai eguagliata per portata e livello di dettaglio. In un'epoca in cui la VOC manteneva le sue informazioni strettamente riservate, riuscì ad accumulare un vasto corpus di conoscenze utilizzando tutte le fonti orali e scritte che riuscì a ottenere. La sua forza risiedeva non solo nella curiosità e nella tenacia, ma anche nel suo talento di narratore: Valentijn scriveva in modo vivido, preciso e con una prospettiva straordinariamente ampia.

  In Oud en Nieuw Oost-Indiën (Vecchie e Nuove Indie Orientali), glorificò esplicitamente la potenza e l'impero olandese in Asia. Valentijn era un convinto nazionalista e considerava sua missione principale descrivere la potenza olandese in Oriente e dimostrare così che la Repubblica non aveva perso la forza dei suoi antenati batavi. Nella prefazione alla sua opera, sottolineò il suo desiderio di rendere visibili il progresso e la gloria dei Paesi Bassi nel corso dei secoli.

  Questo atteggiamento gli valse la reputazione di storico un po' egocentrico e vanitoso. Eppure, questa critica non sminuisce minimamente il valore duraturo della sua opera. È proprio attraverso le sue descrizioni dettagliate che l'interazione tra europei e asiatici diventa vividamente visibile: non solo i rapporti di potere coloniali, ma anche gli incontri culturali, le incomprensioni e le influenze reciproche trovano spazio nella sua narrazione.

  François Valentijn rimane quindi una figura complessa: nazionalista e cronista allo stesso tempo, predicatore e storico, scrittore vanitoso e fonte indispensabile. La sua opera rimane un testo fondamentale per comprendere la presenza olandese in Asia e la più ampia storia mondiale dell'inizio dell'età moderna.

Sei interessato ad acquistare questa opera d'arte?